بررسی و نقد ادلۀ فقهی «تحدید جمعیت» در فقه معاصر؛ با تأکید بر نسبت احکام اولی، ثانوی و حکومتی
علیرضا مزارعیان مهر[۱] چکیده پژوهش حاضر به بررسی و نقد ادلۀ فقهی تحدید جمعیت در فقه معاصر میپردازد و نسبت سهگانۀ احکام اولی، ثانوی و حکومتی را در این مسئله تحلیل میکند. از منظر فقه اولی، تکثیر نسل مؤمنان و بقای نوع بشر از مقاصد شریعت و موضوع استحباب مؤکد است. در حکم ثانوی، جواز […]
احکام اختصاصی بانوان و امکان تقلید از زن مجتهده
شهیده بزرگی [۱] چکیده در مکتب اسلام، اجتهاد و مرجعیت یکی از عوامل پویایی فقه اسلامی محسوب میشود. مرجعیت نهادي است مهم و مرتبط با زندگی مسلمانان و مسئولیتی مهم و حساس بر عهده عالمان دینی. این منصب بر عهده کسانی قرار میگیرد که شرایط آن را دارا باشند. اینکه جنسیت در شروط پذیرش این […]
داوری در دعاوی خانواده در قانون ایران
سامان سرودی[۱] پیمان عباسیان[۲] چکیده ماهیت داوری ظرفیت گستردهای برای حل موضوعات دارد. اگرچه وضعیت نوین آن در موارد محدودی با آنچه در گذشته واقع شده شباهت دارد اما تفاوت هایی در ابعاد مختلف در بحث داوری از گـذشته تـا امروز نمود پیدا کـرده اسـت. از این رو تحولات پدیدآمده، پژوهشی تازه را با رویکرد […]
تحلیل مقررات بطلان معاملات تاجر ورشکسته در حقوق ایران
حسین عندلیب[۱] چکیده این پژوهش با هدف بررسی نحوه تفسیر و اجرای مقررات بطلان معاملات تاجر ورشکسته پس از صدور حکم و تأثیر آن بر حقوق اشخاص ثالث تدوین شده است. در بخش اول پژوهش اثرات حقوقی بطلان معاملات تاجر ورشکسته بر اشخاص ثالث مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. در بخش دوم، معیارهای […]
بررسی شرایط استحقاق نحله به زوجه در فقه امامیه و حقوق ایران
حسین عندلیب[۱] چکیده باتوجه به جایگاه و اهمیت محوری زنان در نظام خانواده ایران، مقنن به منظور پشتیبانی و حمایت مالی از حقوق زنان مطلقه در سال ۱۳۷۱ بیشتر از سایر اعضای خانواده مورد توجه قانون و شرع قرار گرفت، و حقوقی است که در باب وقوع نکاح حاصل میگردد و شامل حقوق نحله و […]
جایگاه شناسی نقش «تحریک» بر مسئولیت کیفری
حسین عندلیب(۱) چکیده پژوهش حاضر تلاش میکند نقش «تحریک» بر مسئولیت کیفری را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد تا از رهگذر این بررسی های حکم فقهی و حقوقی این مساله مبرهن گردد. این پژوهش با روش مطالعات کتابخانهای و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است که با مراجعه به متون قرآنی، فقهی، […]
نقد فقهی و حقوقی ضمانتهای اجرایی ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی کیفری، تعارض یا انطباق با موازین شرعی و اصول دادرسی عادلانه
سعید حاجی محمدی[۱] چکیده دغدغه انطباق میان ضمانتهای اجرایی مالی، بدون طی کردن مراحل دقیق قضایی با آنچه که در قواعد فقه و اصول بنیادین دادرسی عادلانه وجود دارد، همواره به عنوان یک مساله مطرح بوده و این سوال را ایجاد میکند که اصولاً ضمانتهای اجرایی مقرر در ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی کیفری تا […]
اعتبار سنجی و ارزیابی ادله اثبات دعوی در نظام حقوقی ایران
حمید پورصدقی آلانق[۱] اباست پورمحمد[۲] چکیده اعتبار سنجی و ارزیابی به مثابه ای یک نوع عملکرد ارزشی و سنجشی نسبت به یک پدیده، گونه ای از آزادنگری و آزاد اندیشی نسبت به حادثه های پیرامونی در دنیای کنونی می باشد، چنان که حقیقت یابی و کشف واقعیت ها چنین مقوله ای را ایجاب می کند […]
تاثیر و تأمین دعوای واهی در آیین دادرسی مدنی ایران
مهدی رضائی سعید آبادی[۱] سمیه شاهد خطیبی[۲] دکتر پیمان عباسیان[۳] چکیده حق دادخواهی بهعنوان یکی از حقوق بنیادین افراد، نقش اساسی در تحقق عدالت قضایی دارد. با این حال، این حق همانند سایر حقوق، مطلق نبوده و در مواردی ممکن است مورد سوءاستفاده قرار گیرد. یکی از مهمترین مصادیق سوءاستفاده از حق دادخواهی، طرح دعاوی […]
تحلیل فقهی و حقوقی مسقطات حق حبس زوجه در حقوق ایران با نگاهی تطبیقی به فقه امامیه و اهل سنت
حمیدرضا اولاد حسین[۱] جواد عدالتجو [۲] چکیده حق حبس زوجه به عنوان یکی از نهادهای مهم حمایتی در حقوق خانواده ایران، ریشه در فقه امامیه دارد و ابزاری برای تضمین وصول مهریه و ایجاد توازن در تعهدات زناشویی محسوب میشود. با وجود صراحت قانون مدنی در مواد ۱۰۸۵ و ۱۰۸۶، دامنه و حدود اعمال […]