مبینا ابراهیم بیگی[۱]
افسانه مراد زاده رامی[۲]
چکیده
این پژوهش به بررسی نحوه نفوذ اصول حقوق تجارت بینالملل در فرآیند رسیدگی به دعاوی تجاری در محاکم داخلی میپردازد. با گسترش روابط اقتصادی فرامرزی، دادگاههای داخلی بیش از گذشته با اختلافاتی مواجه میشوند که ابعاد بینالمللی دارند. مسئله اصلی تحقیق آن است که اصول تجارت بینالملل تا چه اندازه میتوانند در تفسیر و حلوفصل این دعاوی مورد استفاده قرار گیرند. همچنین چالشها و محدودیتهای بهکارگیری این اصول در نظامهای حقوقی داخلی مورد توجه قرار گرفته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که اصول حقوق تجارت بینالملل در عمل از طریق ابزارهایی مانند تفسیر قراردادهای تجاری، تکمیل خلأهای قانونی و تأثیرگذاری بر استدلال قضایی در محاکم داخلی مورد استفاده قرار میگیرند. این اصول به قضات کمک میکنند تا روابط پیچیده تجاری را با توجه به عرفهای بازرگانی جهانی تحلیل کنند. با این حال عواملی مانند تعارض احتمالی با قواعد آمره داخلی، ابهام در میزان الزامآور بودن این اصول و محدودیت آشنایی قضات با منابع حقوقی بینالمللی، از مهمترین چالشهای موجود در این زمینه به شمار میآیند. در نتیجه میتوان گفت که اصول حقوق تجارت بینالملل نقش مهمی در ارتقای کیفیت رسیدگی به دعاوی تجاری و هماهنگسازی تحلیلهای قضایی با واقعیتهای اقتصاد جهانی دارند. استفاده آگاهانه از این اصول میتواند موجب افزایش پیشبینیپذیری در تصمیمات قضایی و تقویت اعتماد فعالان اقتصادی به نظام قضایی شود. در همین راستا، توسعه آموزش تخصصی، توجه به رویههای داوری بینالمللی، تدوین دستورالعملهای قضایی و پذیرش بیشتر اصول فراملی در تفسیر حقوق داخلی از جمله راهکارهای مؤثر برای تقویت این نقش محسوب میشود.
روش تحقیق در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای است. در این چارچوب، مفاهیم نظری مرتبط با اصول حقوق تجارت بینالملل، جایگاه آنها در دادرسی تجاری و نحوه تأثیرگذاری آنها بر عملکرد محاکم داخلی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین با تحلیل منابع علمی، اسناد حقوقی و برخی نمونههای عملی، تلاش شده است تصویری جامع از ابعاد مختلف این موضوع ارائه شود.
کلیدواژهها: حقوق تجارت بینالملل، دادرسی تجاری، محاکم داخلی، اصول فراملی، تفسیر قرارداد.
[۱] – گروه حقوق تجارت بین الملل، واحد علوم وفناوری پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس (تهران)، ایران. mobinabeigi771377@gmail.com
[۲] – گروه حقوق، واحد اسلام آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام آباد غرب، ایران.Afsan.moradov@gmail.com
