علی خالدی سردشتی[۱]
چکیده
از مباحثی که امروزه در کتاب های فقهی اهل سنت دیده می شود مقاصد الشریعت است که اینان بوسیله این دلیل مستقل برای استنباط احکام خود ولو به عنوان یک دلیل در کنار سائر ادله (کتاب ، سنت، عقل ،اجماع،) تمسک می کنند . ما گفتیم که قدماء اینها از جمله شاطبی و غزالی و عز عبد السلام و ابن عاشور در کتاب مقاصد الشریعت با تو ضیحاتی که مفصلاً از کتاب مقاصد الشریعت که مترجم آن اقای مهدی مهرورزی داشتنند وبا بررسیهای بیشتر، کمی با احتیاط عمل میکردند و گاهی حاضر نبودند با نصوص مخالفت کنند و میگفتنند مقاصد را در آنجایی که به کار میگیریم که از قرآن و سنت و اجماع چیزی نداشته باشیم. که در این صورت حاضر نبودند با مقاصد ظواهر را از بین ببرند و با ظاهر مخالفت کنند، ولی متأخرین به این هم اکتفا نکردند و در کتابهای خود تصریح میکنند به اینکه حتی اگر ما یک نصی داشته باشیم و ببینیم بر خلاف اهداف شریعت است باید از آن نص دست برداریم. مثلاً ابن قیم که یکی از بزرگان اهل سنت است تصریح میکند در زمان ما نمیتوانیم فتوا به چیزی به نام نکاح محلّل بدهیم. نکاحی را که به تصریح قرآن، میگوید در زمان ما بر خلاف اهداف شریعت میباشد ویا در مورد بیعالعینه و عقدِ تورّق با آن معنایی که ما از بیعالعینه کردیم (کسی بیاید بیع نسیهای را انجام بدهد و بعد از آن بیاید از خود مشتری با قیمت کمتر از او نقد بخرد یا بر عکس آن که نسیهای بخرد و برای نقدینگی آن متاع را بفروشد بدون این در معامله اوّل شرط شود) این بیع طبق قواعد عموم کتاب و سنت و مشهور علماء صحیح بود ولی اهل سنت قائل به حرمت شدهاند بهخاطر اینکه با مقاصد شریعت ساز گار نیست. چون شبه ربا در آن جاری است.روش تحقیق ما در این مقاله به صورت آمیزه ای و تلفیقی و به زبان فارسی از طریق اسناد نوشتاری و سامانه های رایانه ای و نرم افزار های علمی خواهد بود.
کلید واژه ها : مقاصد الشریعت، اهل سنت ، ادله.
[۱] – سطح ۴ حوزه، حوزه علمیه قم، قم، ایران.
alikaldi681402@gmail.cam
