ملیحه سلیمی[۱]

چکیده

مسئله معراج پیامبر اکرم(صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) از مهم‌ترین آموزه‌های اعتقادی اسلام، به‌ویژه در مکتب شیعه امامیه، به‌شمار می‌آید. اصل تحقق معراج مورد اتفاق اندیشمندان اسلامی است، اما اختلاف‌نظر اصلی ناظر به چگونگی وقوع آن، به‌ویژه جسمانی یا روحانی بودن معراج، می‌باشد. هدف این پژوهش، تبیین و اثبات امکان و تحقق معراج جسمانی پیامبر اسلام(صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) بر پایه ادله نقلی و عقلی و پاسخ‌گویی به شبهات مطرح‌شده در این زمینه است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از آیات قرآن کریم، روایات معراجیه معتبر، و تحلیل‌های فلسفی و کلامی صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که گزارش‌های قرآنی و روایی از مشاهدات حسی پیامبر(صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) در شب معراج، دلالت روشنی بر جسمانی بودن این واقعه دارد. افزون بر این، با تبیین فلسفی مفهوم «جسم» و تفکیک آن از جسم صرفاً مادی، امکان عقلی معراج جسمانی آشکار می‌شود. نتایج حاصل بیانگر آن است که معراج جسمانی، نه‌تنها با روحانیت این واقعه تعارضی ندارد، بلکه در پرتو شناخت مراتب وجود و قدرت الهی، امری معقول، قابل دفاع و راهگشا در تعمیق ایمان و سلوک معنوی انسان محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها: معراج جسمانی، پیامبر اکرم(صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم)، ادله نقلی، ادله عقلی

[۱] -طلبۀ سطح۳. رشتۀ کلام اسلانی، مدرسه علمیه قاسم‌بن‌الحسن(ع).تهران