علیرضا عمادی[۱]
علیرضا نائیج[۲]
چکیده
در فلسفه و کلام اسلامی، عقل یکی از مهمترین ابزارهای فهم و درک حقیقت به شمار میآید. دو شخصیت برجسته فقهی و فلسفی، آیتالله مصباح یزدی و آیتالله مطهری، هر یک با رویکردی خاص به جایگاه عقل در معارف دینی پرداختهاند. این مقاله با هدف بررسی و مقایسه دیدگاههای این دو استاد بزرگ در خصوص نقش و اهمیت عقل در شناخت دین و تبیین حقیقت، به تحلیل نظرات آنان میپردازد. در این پژوهش، ابتدا مبانی فکری و روششناسی هر دو عالم مورد بررسی قرار گرفته و سپس تفاوتها و اشتراکات در نگرش آنان به عقل واکاوی شده است. نتایج نشان میدهد که اگرچه هر دو بر ضرورت عقلانیت در فهم دین تأکید دارند، اما آیتالله مصباح یزدی بیشتر بر عقل همراه با وحی و تفسیر نقلی تأکید دارد، در حالی که آیتالله مطهری عقل را به عنوان مبنایی مستقلتر در فلسفه و کلام برجسته میسازد. این بررسی، نقش محوری عقل را در ارتقای فهم دینی از منظر این دو استاد معاصر نشان میدهد.
کلمات کلیدی: عقل، عقل عملی، عقل نظری، شناخت، اخلاق، کمال انسان.
[۱] – دانشجوی دکتری دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه ادیان و مذاهب قم. alirezaemadi313@gmail.com
[۲] – دکتری روابط بین الملل و استاد مدعو دانشگاه ادیان و مذاهب قم.
