حمید پورصدقی آلانق[۱]
اباست پورمحمد[۲]
چکیده
اعتبار سنجی و ارزیابی به مثابه ای یک نوع عملکرد ارزشی و سنجشی نسبت به یک پدیده، گونه ای از آزادنگری و آزاد اندیشی نسبت به حادثه های پیرامونی در دنیای کنونی می باشد، چنان که حقیقت یابی و کشف واقعیت ها چنین مقوله ای را ایجاب می کند و طبیعتاً ارزیابی و سنجش ادله اثبات دعوی نیز مشمول این اصل و قاعده است. تحول نظام های حقوقی در جوامع پیشرفته و در بخش قواعد اثبات دعوا با هدف رسیدن به قضاوت واقعی و تحقق عدالت به سمت توسعه ی اختیارات قضات برای کشف واقع و نه صرفاً فصل خصومت صورت گرفته و مهم ترین ابزار برای وصول به این هدف امکان ارزیابی ادله اثبات دعوا توسط دادرسان می باشد. ارزیابی دلیل به معنی قضاوت در مورد ارزش و شایستگی هر یک از ادله است که این مفهوم نیز در ارتباط با هر دعوا و به تبع مجموعه ی شرایط و اوضاع و احوال حاکم بر پرونده متفاوت خواهد بود. به عبارت دیگر، جایگاه و نتیجه ی حاصله از ارزیابی دلیل در مواقعی که به صورت مطلق و تئوریک مورد بررسی قرار می گیرد نسبت به زمانی که مرتبط با موضوع خاص تجزیه و تحلیل می گردد یکسان نبوده و در اکثر موارد طریقیت آن برای رسیدن به واقع و کشف حقیقت بر موضوعیتش غلبه می یابد. امکان ارزیابی دلیل در رسیدگی به دعاوی در مفهوم غالب توسط دادرسان محاکم و در مراحل بعدی توسط داوران قابل بحث می باشد.
واژگان کلیدی: ارزیابی دلیل، دادرس، دلیل، اثبات، دعوا، حقوق ایران.
[۱] – دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران. و قاضی دادگستری.
H.poorsedgi@gmail.com
[۲] – استادیار، گروه حقوق خصوصی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.
