حامد بابائی[۱]
چکیده
فرایند دادرسی، روندی می باشد که در دعاوی مدنی با ارائه دادخواست و در دعاوی کیفری با کشف جرم آغاز می شود، این روند با صدور رای اعم از حکم یا قرار به اتمام می رسد. قانون تعریفی برای حکم ارائه نکرده است اما با توجه به ماهیت و کاربرد این اصطلاح در متون حقوقی می توان آن را این چنیم تعریف نمود: تصمیمی که دادگاه براي حل امر ترافعی می گیرد و راجع به ماهیت دعوا است و دعوا را به طور کلی یا جزئی قطع می کند. از همین تعریف ویژگی های حکم را می توان استخراج نمود ازجکله اینکه حکم باید از طرف دادگاه صادر شده باشد راجع به امور ترافعی و در ماهیت دعوا باشد همچنین قاطع دعوا نیز باید باشد. با تمام این ویژگی های احکام دادگاه ها در یک نوع خلاصه نمی شود و انواع مختلفی دارد که طی این نوشتار به بررسی آن خواهیم پرداخت. توصیف حکم هم به معنای بیان کردن اوصاف رای در آن می باشد از جمله اینکه مشخص نمودن ماهیت رای بدین معنا که رای حکم است یا قرار، و بیان ویژگی قابل تجدید نظر بودن رای بدین صورت که در رای مشخص شود این رای قابل تجدید نظر هست یا نه.
کلمات کلیدی : حکم، رای، قرار، دادرسی
[۱] – کارشناس ارشد حقوق خصوصی ( ایمیل : Hamed.hbabaei@gmail.com )