حاتم صارمی[۱]

چکیده

رشد فزاینده فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و ورود آن‌ها به عرصه‌های مختلف تصمیم‌گیری، نظارت و پردازش داده‌ها، موجب طرح مباحث جدیدی در حوزه مسئولیت حقوقی نسبت به صیانت از حریم خصوصی شده است. هوش مصنوعی با توانایی گردآوری، تحلیل و بهره‌برداری از داده‌های شخصی، امکان مداخله در حریم خصوصی افراد را افزایش می‌دهد و این امر ضرورت تعیین حدود و ثغور مسئولیت اشخاص حقیقی و حقوقیِ توسعه‌دهنده، بهره‌بردار یا ناظر بر این سامانه‌ها را دوچندان می‌کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی مبانی حقوقی مرتبط با تکالیف و الزامات حاکم بر استفاده از سامانه‌های هوشمند در مواجهه با داده‌های شخصی می‌پردازد و تلاش می‌کند جایگاه مسئولیت مدنی و آثار ناشی از نقض قواعد حریم خصوصی را تبیین نماید. نتایج نشان می‌دهد که خودکار بودن فرآیندها، گستره وسیع جمع‌آوری داده‌ها و دشواری احراز تقصیر، نظام‌های سنتی مسئولیت را با چالش‌هایی جدی مواجه می‌سازد و لزوم ایجاد چارچوب‌های حقوقی جدید یا بازنگری در قواعد موجود، برای تضمین حمایت مؤثر از حریم خصوصی افراد، امری اجتناب‌ناپذیر است.

کلیدواژگان: هوش مصنوعی، حریم خصوصی، داده‌های شخصی، مسئولیت مدنی، حمایت حقوقی.

[۱] – گروه حقوق،حقوق خصوصی،واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران